و قرآن برويد . گويند : بدنبال آن ميرويم كه ز پدران خود ديديم . آيا هر چند پدرانشان خرد نداشتند و راهى نيافتند [ بايد از آنان پيروى كنند ] ؟ سخن مفسّرين : * ( كُلُوا مِمَّا فِي الأَرْضِ ) * - 168 كشف : نقل است : مردى نزد شريح قاضى بشهادت رفت شريح شهادت او نپذيرفت كه روزى ديده بود او خاك مىخورد و خوردن خاك حرام است چون در قرآن است « كُلُوا مِمَّا فِي الأَرْضِ » يعنى بخوريد از آنچه در زمين است و نگفته است از همه‌ى آنچه در زمين است و خاك را حلال نكرده است و آنكه كار حرام كند فاسق است و لايق گواه شدن نباشد . و نيز در كشف الاسرار نوشته است : اگر كسى گويد « يا أَيُّهَا النَّاسُ كُلُوا مِمَّا فِي الأَرْضِ » از روى ظاهر اين خطاب همان فائده را دارد كه « يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا كُلُوا مِنْ طَيِّباتِ ما رَزَقْناكُمْ » پس فائده‌ى اعادت چى است ؟ جواب آنست كه اهل تحقيق گفتند : « يا أَيُّهَا النَّاسُ » نداى عام است و بر قدر روش عامّه اين خطاب با ايشان رفت . نه بينى كه جمله‌ى مباحات فرا پيش ايشان نهاد و جز از حرام محض ايشان را باز نزد ؟ و اين منزلت عوام است كى از حرام بحلال گريزند و از محظورات با مباحات گردند . آنگه بر عقب آن از اتباع شيطان نهى كرد تا كه ايشان بر شرف فرمانبردارى شيطانند و باز آيت ديگر « يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا » خطاب اهل خصوص است . ايشان را فرمود : تا در تناول مباحات و به كار داشت محلَّلات توسّع نه كنند . بلكه از مباحات حلال محض گزينند . و از حلال محض طيّبات رزق گزينند اين همان است كه روايت كنند از بعضى صحابه كه گفت : ما از ده باب حلال نه باب بگذاشتيم و يكى بر كار گرفتيم از بيم بهشت . آنگه بجاى آنكه عوام را از اتباع شيطان احتراز فرمود اينجا بشكر خداى فرمود . آنكس كه خداوند ذوق است داند كه ميان اين دو خطاب چه فرق است . آن ابتداء روش مسلمانان است و اين غايت كشش عارفان اين همان عدل و احسان است كه گفت « إِنَّ اللَّه يَأْمُرُ بِالْعَدْلِ وَالإِحْسانِ » هر كس از حرام محض پرهيزد وى را عادل